Năm học mới bắt đầu cũng là lúc trẻ trở lại với lịch học tập, vui chơi và sinh hoạt đều đặn hơn. Trước khi con đến trường, bên cạnh sách vở, đồng phục hay đồ dùng học tập, cha mẹ cũng nên dành thời gian kiểm tra sức khỏe răng miệng cho trẻ. Một chiếc răng sâu, một chiếc răng vĩnh viễn mọc bất thường hay tình trạng viêm lợi tưởng chừng nhỏ có thể gây đau, ảnh hưởng ăn nhai, giấc ngủ và sự tập trung của trẻ trong học tập. Vậy 6 vấn đề răng miệng nào cha mẹ nên kiểm tra cho con trước thềm năm học mới?

Theo khuyến nghị của American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD), khám răng định kỳ ở trẻ không chỉ nhằm phát hiện sâu răng mà còn giúp đánh giá sự phát triển răng - hàm, nguy cơ sâu răng, tình trạng mọc và thay răng, khớp cắn cũng như nhu cầu chăm sóc dự phòng.

1. Sâu răng

Sâu răng là một trong những vấn đề răng miệng phổ biến nhất ở trẻ và không nên chờ đến khi trẻ đau răng mới đưa đi khám.

Ở giai đoạn đầu, sâu răng có thể chưa gây đau rõ rệt. Cha mẹ có thể chỉ nhận thấy trên răng xuất hiện những đốm trắng đục, vàng hoặc nâu, các rãnh trên mặt nhai bị đổi màu hoặc thức ăn thường xuyên mắc vào một vị trí.

Khi tổn thương tiến triển, trẻ có thể xuất hiện:

• Đau hoặc ê buốt khi ăn đồ nóng, lạnh, ngọt.
• Hơi thở có mùi.
• Lỗ sâu trên thân răng.
• Đau răng về đêm.
• Trẻ ngại nhai hoặc chỉ nhai một bên.
• Sưng đau vùng lợi nếu tổn thương đã tiến triển sâu.

Đặc biệt, răng sữa bị sâu không có nghĩa là có thể bỏ qua vì “sau này răng sẽ thay”. Sâu răng ở trẻ nhỏ cần được đánh giá và điều trị phù hợp để hạn chế đau, nhiễm trùng và ảnh hưởng đến việc ăn nhai, sinh hoạt của trẻ. AAPD cũng nhấn mạnh giá trị của việc can thiệp sớm đối với sâu răng ở trẻ nhỏ.

2. Kiểm tra răng sữa và quá trình thay răng

Giai đoạn thay răng là một cột mốc quan trọng trong sự phát triển răng miệng của trẻ, đặc biệt ở nhóm tuổi chuẩn bị vào lớp 1.

Khoảng 6 tuổi, trẻ thường bắt đầu bước vào giai đoạn thay răng. Răng sữa lần lượt lung lay và được thay thế bởi răng vĩnh viễn. Đồng thời, những chiếc răng hàm lớn vĩnh viễn đầu tiên cũng bắt đầu mọc.

Cha mẹ nên quan sát xem:

• Răng sữa có lung lay đúng thời điểm hay không.
• Răng vĩnh viễn có mọc đúng vị trí không.
• Có tình trạng răng sữa chưa rụng nhưng răng vĩnh viễn đã mọc hay không.
• Răng mới mọc có bị chen chúc, xoay hoặc lệch hướng không.
• Hai bên hàm có phát triển tương đối cân đối không.

Không nên tự nhổ răng sữa cho trẻ chỉ vì thấy răng lung lay hoặc răng vĩnh viễn bắt đầu mọc. Khi có dấu hiệu bất thường, bác sĩ Răng Hàm Mặt có thể đánh giá quá trình thay răng và hướng dẫn thời điểm xử trí phù hợp.

Việc theo dõi quá trình mọc và thay răng cũng giúp phát hiện sớm những bất thường về phát triển răng - hàm, từ đó có kế hoạch can thiệp khi cần thiết.

3. Răng mọc lệch, mọc chen chúc và sai khớp cắn

Một hàm răng không đều không chỉ liên quan đến thẩm mỹ mà còn có thể ảnh hưởng đến khả năng ăn nhai và vệ sinh răng miệng của trẻ. Cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra nếu nhận thấy:

• Răng mọc chen chúc, chồng lên nhau.
• Răng cửa chìa ra trước hoặc nằm quá sâu.
• Trẻ bị hô, móm hoặc cắn ngược.
• Hai hàm không khớp với nhau khi trẻ cắn.
• Trẻ thường xuyên há miệng hoặc có thói quen đẩy lưỡi.
• Răng vĩnh viễn mọc lệch khỏi cung hàm.

Một số vấn đề về khớp cắn có thể được phát hiện từ giai đoạn trẻ đang thay răng. Không phải trường hợp nào cũng cần niềng răng ngay, nhưng việc khám sớm giúp bác sĩ theo dõi sự phát triển của răng và xương hàm, từ đó xác định thời điểm can thiệp phù hợp nếu cần.

Đây cũng là lý do khám răng định kỳ ở trẻ không nên chỉ tập trung vào sâu răng mà cần kết hợp đánh giá quá trình phát triển răng - hàm.

4. Viêm lợi, mảng bám và cao răng

Một hàm răng không sâu vẫn chưa chắc là một hàm răng khỏe nếu trẻ có nhiều mảng bám hoặc lợi thường xuyên bị viêm.

Trẻ đi học thường có nhiều bữa ăn và đồ ăn nhẹ trong ngày. Nếu vệ sinh răng miệng chưa tốt, mảng bám có thể tích tụ quanh cổ răng và kẽ răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Cha mẹ có thể nhận biết tình trạng lợi bất thường qua các dấu hiệu:

• Lợi đỏ hoặc sưng.
• Dễ chảy máu khi đánh răng.
• Hơi thở có mùi.
• Mảng bám màu trắng, vàng bám trên răng.
• Trẻ than đau hoặc khó chịu khi chải răng.

Một buổi khám và vệ sinh răng miệng chuyên nghiệp có thể giúp loại bỏ những mảng bám mà trẻ khó làm sạch tại nhà, đồng thời tạo cơ hội để bác sĩ hướng dẫn trẻ và cha mẹ kỹ thuật vệ sinh răng phù hợp. AAPD cũng khuyến nghị vệ sinh răng chuyên nghiệp trong các lần khám định kỳ khi phù hợp với nguy cơ sâu răng và bệnh lý răng miệng của trẻ.

5. Kiểm tra những răng có nguy cơ sâu cao

Không phải chiếc răng nào cũng có nguy cơ sâu giống nhau, đặc biệt là các răng hàm có nhiều hố và rãnh sâu.

Những rãnh nhỏ trên mặt nhai có thể giữ thức ăn và mảng bám, trong khi trẻ chưa có khả năng làm sạch thật kỹ. Vì vậy, khi răng hàm vĩnh viễn mới mọc, cha mẹ nên đưa trẻ đi kiểm tra để bác sĩ đánh giá nguy cơ sâu răng.

Trong những trường hợp phù hợp, trám bít hố rãnh có thể được bác sĩ cân nhắc nhằm tạo lớp bảo vệ tại các vùng có nguy cơ sâu cao. AAPD và ADA có hướng dẫn sử dụng sealant trên răng hàm sữa và răng hàm vĩnh viễn ở trẻ có chỉ định phù hợp.

Bên cạnh đó, bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ sâu răng của từng trẻ dựa trên tiền sử sâu răng, chế độ ăn, vệ sinh răng miệng và các yếu tố bảo vệ để xây dựng kế hoạch chăm sóc phù hợp.

6. Thói quen chăm sóc răng miệng hằng ngày

Một lần khám răng không thể thay thế cho việc chăm sóc răng miệng mỗi ngày. Trước khi trở lại trường, cha mẹ nên kiểm tra xem trẻ đã hình thành được những thói quen cần thiết hay chưa. Trẻ nên được duy trì thói quen:

• Đánh răng 2 lần mỗi ngày với kem đánh răng có fluoride phù hợp lứa tuổi.
• Làm sạch kẽ răng khi cần thiết.
• Hạn chế ăn vặt thường xuyên, đặc biệt các thực phẩm và đồ uống nhiều đường.
• Uống nước thay vì thường xuyên sử dụng đồ uống có đường.
• Không dùng chung bàn chải hoặc dụng cụ vệ sinh răng miệng.
• Khám răng định kỳ theo nguy cơ và hướng dẫn của bác sĩ.

AAPD khuyến nghị trẻ chải răng với lượng kem đánh răng có fluoride phù hợp 2 lần mỗi ngày, đồng thời điều chỉnh tần suất khám và các biện pháp dự phòng dựa trên nguy cơ sâu răng của từng trẻ.

Vì sao nên kiểm tra răng cho trẻ trước năm học mới?

Một buổi kiểm tra răng miệng trước khi trẻ trở lại trường có thể giúp cha mẹ phát hiện những vấn đề mà mắt thường khó nhận biết.

Đặc biệt, nếu trẻ đang có răng sâu, răng lung lay bất thường, răng vĩnh viễn mọc lệch hoặc lợi viêm, việc xử lý sớm giúp hạn chế nguy cơ tình trạng tiến triển trong thời gian trẻ học tập.

Một số trẻ có thể chịu đau răng âm ỉ trong nhiều ngày nhưng vẫn cố gắng sinh hoạt bình thường. Khi cơn đau tăng lên, trẻ có thể khó ngủ, ăn uống kém hoặc mất tập trung. AAPD cũng ghi nhận mối liên hệ giữa sức khỏe răng miệng và sự sẵn sàng đến trường, đồng thời ủng hộ việc khám răng toàn diện trước khi trẻ bước vào trường học.

Vì vậy, thay vì đợi đến khi con đau răng mới tìm bác sĩ, cha mẹ có thể chủ động cho trẻ kiểm tra răng miệng ngay trước năm học mới.

Bệnh viện Thái Thượng Hoàng - Địa chỉ chăm sóc răng miệng trẻ em uy tín tại Nghệ An

Mỗi năm học mới là một hành trình mới. Một hàm răng khỏe giúp trẻ ăn ngon hơn, sinh hoạt thoải mái hơn và tự tin hơn khi đến trường. Tại Bệnh viện Thái Thượng Hoàng, Khoa Răng Trẻ Em là đơn vị chuyên chăm sóc và điều trị các vấn đề răng miệng ở trẻ với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa, nha sĩ giàu kinh nghiệm.

Khi đưa trẻ đến khám, cha mẹ có thể được bác sĩ đánh giá tổng thể tình trạng răng miệng, phát hiện sâu răng, theo dõi quá trình mọc - thay răng, kiểm tra răng mọc lệch và khớp cắn, đồng thời tư vấn cách chăm sóc răng phù hợp với độ tuổi và tình trạng cụ thể của trẻ.

Bệnh viện cũng cung cấp các dịch vụ điều trị răng trẻ em, giúp phụ huynh chủ động xử lý những vấn đề răng miệng thay vì để bệnh tiến triển hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt của trẻ. Hoạt động chuyên môn của Bệnh viện Thái Thượng Hoàng cũng tập trung vào phát hiện và can thiệp sớm các vấn đề về răng, hàm và khớp cắn ở trẻ.

Nếu trẻ đang có dấu hiệu sâu răng, đau răng, răng sữa lung lay bất thường, răng vĩnh viễn mọc lệch, lợi sưng đỏ, hôi miệng hoặc gặp khó khăn khi ăn nhai, cha mẹ nên đưa trẻ đến Khoa Răng Trẻ Em - Bệnh viện Thái Thượng Hoàng để được bác sĩ thăm khám và tư vấn.

Bệnh viện Thái Thượng Hoàng

Địa chỉ: 28 Nguyễn Sỹ Sách, phường Thành Vinh, Nghệ An.

Hotline: 094 996 7337.